Het sluiten van de kolencentrales kost in onze plannen ongeveer 700 miljoen Euro.

Jesse Klaver over Milieu en Klimaat op 6 maart 2017

Deze stelling is gecheckt en beoordeeld als Grotendeels waar

Tijdens het Lagerhuis debat van De Wereld Draait Door debatteerde Jesse Klaver en Sybrand Buma over de stelling 'de komende kabinetsperiode moeten alle kolencentrales sluiten'. Tijdens de discussie stelde Klaver dat het het sluiten van de kolencentrales via de plannen van GroenLinks ongeveer 700 miljoen Euro kost.

Deze stelling is geplaatst door Krispijn Beek

Bron:

http://dewerelddraaitdoor.vara.nl/media/370711

Aanpassingen:

07-03-2017 - Stelling goedgekeurd (bewerkt door: Joost Berculo)

Gecheckt door

Krispijn Beek

Grotendeels waar

Er zijn meerdere onderzoeken gedaan naar de kosten van het sluiten van kolencentrales. Een onderzoek van SEO in opdracht van Natuur & Milieu kwam vorig jaar uit op 5 miljard Euro aan maatschappelijke baten, met name in de vorm gezondheidswinst door schonere lucht. In opdracht van Greenpeace en de European Climate Foundation becijferde Spring Associates de kosten van sluiting in 2020 op 3,3 miljard Euro. Frontier Economics kwam in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken uit op 7 miljard Euro, inclusief compensatie voor de eigenaren van de eigenaren van kolencentrales.

GroenLinks heeft in haar doorrekening twee maatregelen opgenomen om de kolencentrales te sluiten (blz 109 PBL doorrekening):

Invoeren normering en heffing voor elektriciteitscentrales, met heffingsvrije voet van 400 gram per kilowattuur en prijs die oploopt tot 100 euro per ton in 2021, waarna de heffingsvrije voet wordt verlaagd met 10 gram per kilowattuur per jaar tot 300 gram per kilowattuur in 2030. (GL_5)
Afschaffen vrijstelling kolenbelasting. (GL_94)

Klaver lijkt voor zijn 700 miljoen Euro te verwijzen naar de PBL doorrekening van het verkiezingsprogramma van GroenLinks. PBL stelt op blz. 78 van de doorrekening dat de nationale kosten van sluiting van de kolencentrals 0,6 miljard Euro bedragen. Dat is ongeveer 700 miljoen Euro.

PBL schrijft in de doorrekening het volgende over de nationale kosten van sluiting van de kolencentrales:

\n
De nationale kosten van de maatregel ‘sluiten van kolencentrales’ betreft het vervroegd afschrijven van kapitaal (kapitaalvernietiging) en de toegevoegde waarde die door de sluiting verloren gaat. Dit is in lijn met de manier waarop de Methodiek Milieukosten voorschrijft hoe om te gaan met volumemaatregelen. Daarbij wordt er wel rekening mee gehouden dat er door de sluiting van kolencentrales meer elektriciteit uit andere bronnen zal moeten komen (met name gascentrales) en dat de netto elektriciteitsimport zal toenemen. De kosten van de vervroegde afschrijving van kolencentrales worden deels gecompenseerd doordat vervroegd afgeschreven gascentrales weer in bedrijf worden genomen. Daniëls & Koelemeijer (2016) hebben de nationale kosten in 2030 berekend op circa 600 miljoen Euro.
\n

Bij nationale kosten wordt niet gekeken naar overdrachten tussen bedrijven en overheid. Mocht daar sprake van zijn dan worden deze gerapporteerd door het CPB in haar analyse van de verkiezingsprogramma's. Het CPB vermeld bij GroenLinks geen overdrachten van overheid naar bedrijven voor het sluiten van de kolencentrales.

Dat betekent dat de enige kosten die vindbaar zijn voor het sluiten van de kolencentrales met de maatregelen van GroenLinks de nationale kosten van 600 miljoen Euro zijn.

In het rapport kostenefficiëntie van beleidsmaatregelen ter vermindering van broeikasgassen stellen PBL en ECN dat niet gekeken is naar de eventuele schadeclaims van producenten. Zolang het gaat om het toewijzen van binnenlandse claims hebben deze geen effect op de nationale kosten, bij overdrachten naar het buitenland wel. Dan worden de nationale kosten hoger. Complicerende factoren bij het indienen van claims zijn volgens PBL en CPB dat de eigenaren die nadeel ondervinden van het sluiten van de kolencentrales vaak ook eigenaar zijn van gascentrales en buitenlandse energiecentrales die zullen profiteren.

Deze factcheck is geplaatst op 7 maart 2017

Aanpassingen:

07-03-2017 - Toegevoegd dat PBL en ECN aangeven niet naar eventuele schadeclaims hebben gekeken bij het bepalen van de nationale kosten.
07-03-2017 - Check goedgekeurd (bewerkt door: Joost Berculo)

Reacties op deze controle

Misha Melita schreef op 7 maart 2017 om 16:25:

Ha Krispijn,\r\n\r\nIk heb een vraag over je check. Ik heb het rapport van de PBL ook gelezen, en daarin staat dat alle partijen, behalve VVD, de kolencentrales voor 2030 willen sluiten. Bij alle partijen worden de kosten daarvoor geraamd op 600 miljard euro. Het verschil met de plannen van GroenLinks is dat ze de kolencentrales in de komende kabinetsperiode willen sluiten, dus voor 2021. Zou dat niet meer kosten opleveren? \r\n\r\nHet CPB heeft geen cijfers over de plannen van sluiting van de kolencentrales van GroenLinks. Wel keek het CPB naar wat het sluiten van twee kolencentrales in de komende kabinetsperiode zou kosten, dat is een plan van de SP. Die kosten ramen zij op 0,5 miljard euro, al bijna de 700 miljoen die Klaver noemt (pagina 245, SP_132). Zouden de kosten voor het sluiten van vijf kolencentrales daarmee niet veel hoger uitkomen?
1. Krispijn Beek schreef op 7 maart 2017 om 16:34:
  
  Beste Misha,\r\n\r\nBij de SP lees ik als maatregel 'stapsgewijs uitfaseren kolencentrales tot 2028'. Ik kan niet terugvinden wat de maatregel inhoud, maar als dat een verplichte sluiting is afgedwongen door de overheid dan kan dat tot claims leiden. Dus ik kan me voorstellen dat via die route 5 kolencentrales sluiten tot meer kosten leidt dan 500 miljoen.\r\n\r\nGroenLinks kiest er voor om de vrijstelling kolenbelasting af te schaffen. Het instellen van die vrijstelling daarvan heeft geen claims van eigenaren van gascentrales opgeleverd, dus ik kan me niet voorstellen dat het weer afschaffen er van leidt tot een schadeclaim voor de overheid. De heffing boven de CO2 vrije voet is bedoeld als CO2 beperkende maatregel. De 3 nieuwe kolencentrales weten al vanaf het begin dat de overheid zo ongeveer 10 jaar na vergunningverlening met dergelijke maatregelen zal komen. De vergunningen stammen uit 2007/2008, dus daar hadden de eigenaren op voorbereidt kunnen zijn.
2. Misha Melita schreef op 7 maart 2017 om 19:04:
  
  Dag Krispijn,\r\n\r\nHet CPB stelt in de doorberekening: "De SP sluit twee kolencentrales in de komende kabinetsperiode. Dit is een kostenpost voor de overheid van 0,5 mld euro in 2019, 2020 en 2021. (SP_132)" Ze vertellen niet waar die kosten uit bestaan, maar hier staat wel de maatregel van het SP. Zijn die kosten allemaal eventuele claims? \r\n\r\nIk begrijp verder niet helemaal wat de maatregelen van GroenLinks die je noemt inhouden in relatie tot het sluiten van de kolencentrales? En ik kan het in het verkiezingsprogramma ook niet als zodanig terugvinden.

Zelf deze stelling checken